مقدمه: دروازه ای به فرآوری های پیشرفته چوب
در عصر حاضر،صرف واردات مواد اولیه دیگر نشان دهنده برتری در بازار نیست؛ آنچه جایگاه یک تامین کننده را تعیین می کند،دانش عمیق در خصوص خواص مواد و تکنیک های فرآوری تخصصی آن ها است . چوب روسی،به ویژه گونه هایی نظیر نراد (سفید) و کاج سیبری (ساسنا)،به دلیل ساختار بافتی منحصر به فرد و حلقه های رشد متراکم، انتخابی ایده آل برای کاربردهای ساختمانی و دکوراتیو در اقلیم های متفاوت هستند.
اما چگونه می توان زیبایی پنهان و بافت طبیعی این چوب ها را به سطحی ملموس و چشم نواز ارتقا داد؟ پاسخ در فرآیندی فنی و کنترل شده به نام سندبلاست چوب روسی نهفته است .
سندبلاست (Blasting) که اغلب با کاربردهای صنعتی و فلزی شناخته می شود، در دنیای چوب کاری یک تکنیک فرسایشی دیفرانسیلی (Differential Erosion) است که با هدف برجسته سازی بافت، ایجاد عمق بصری و افزایش چسبندگی پوشش های نهایی به کار می رود . این راهنمای جامع توسط آستاراچوب،بزرگترین تامین کننده چوب روسی در ایران، تدوین شده است تا دانش فنی لازم برای اجرای دقیق این فرآیند را به متخصصان،معماران و تولیدکنندگان ارائه دهد .
۱. مبانی علمی و فیزیکی سندبلاست روی چوب
سندبلاست چوب روسی نه تنها یک تکنیک زیبایی شناختی،بلکه یک فرآیند فیزیکی مبتنی بر اختلاف چگالی (Density Variation) میان الیاف چوب است.
چوب روسی، مانند بسیاری از چوب های نرم (Softwood) دیگر،دارای ساختار ناهمگن است که از دو ناحیه اصلی تشکیل شده است:
۱.۱ . بافت بهاره (Springwood – بافت نرم)
این بخش در طول فصل رشد سریع (بهار و اوایل تابستان) تشکیل می شود. سلول های آن بزرگتر، دیواره نازک تر و چگالی کمتری دارند . این قسمت نرم تر بوده و به راحتی تحت تاثیر نیروی فرسایش قرار می گیرد.
۱.۲. بافت تابستانه (Summerwood – بافت سخت)
این بخش در طول فصل رشد کندتر (اواخر تابستان و پاییز) ایجاد می شود. سلول ها کوچکتر، دیواره ها ضخیم تر و چگالی به مراتب بالاتری دارند. این قسمت سخت تر و در برابر فرسایش مقاوم تر است.
اصل مکانیسم سندبلاست:
هنگامی که ذرات ساینده با فشار کنترل شده به سطح چوب روسی پرتاب می شوند،بافت نرم بهاره با سرعت بیشتری نسبت به بافت سخت تابستانه فرسایش می یابد. نتیجه این فرسایش انتخابی، ایجاد یک سطح سه بعدی (3D Relief) است که در آن رگه های چوب سخت برجسته شده و بافت نرم به عمق می رود. این تکنیک عمق و شخصیت منحصر به فردی به چوب می بخشد که با هیچ روش مکانیکی دیگری (مانند برس زدن سنتی یا ساب زدن) قابل دستیابی نیست.
۲. چوب روسی: برتری بافت برای فرآیند سندبلاست
همه چوب ها برای فرآیند سندبلاست مناسب نیستند. موفقیت این تکنیک به شدت وابسته به تفاوت فاحش چگالی میان بافت سخت و نرم است. چوب روسی به دلیل ویژگی های اقلیمی رشد،این تفاوت چگالی را به بهترین شکل ارائه می دهد:
۲.۱. حلقه های رشد متراکم (Tight Growth Rings)
چوب های رشد یافته در مناطق سردسیر روسیه (مانند سیبری) دارای نرخ رشد کندتری هستند. این امر منجر به ایجاد حلقه های رشد نزدیک به هم و متراکم می شود. هنگامی که این حلقه ها سندبلاست می شوند، کنتراست میان بافت بهاره و تابستانه به شدت نمایان شده و یک پروفایل سه بعدی زیبا ایجاد می کند.
۲ .۲. حضور رزین و پایداری ساختاری
گونه هایی مانند کاج سیبری (Pine) دارای محتوای رزینی (صمغی) بالایی هستند. در حالی که رزین می تواند در پوشش دهی مشکلاتی ایجاد کند،اما در فرآیند سندبلاست،به تثبیت الیاف باقی مانده کمک کرده و پایداری ساختاری بافت برجسته را تضمین می کند.
۲.۳. آماده سازی مواد اولیه
سندبلاست باید روی چوبی اجرا شود که رطوبت آن در محدوده استاندارد صنعتی (معمولاً ۸ تا ۱۲ درصد) باشد. چوب با رطوبت بالا منجر به ایجاد سطح پشمی و نامنظم شده، در حالی که چوب بسیار خشک می تواند بیش از حد فرسایش یابد .
۳ . متدولوژی اجرای سندبلاست چوب روسی
اجرای موفق سندبلاست یک فرآیند کنترل کیفیت بالا است که نیازمند انتخاب دقیق تجهیزات و رعایت پارامترهای فنی است .
۳ .۱. تجهیزات مورد نیاز
سندبلاست چوب کاملاً متفاوت از سندبلاست فلزات است و نیازمند فشار کاری پایین تر و ساینده های نرم تر است.
الف) دستگاه سندبلاست (Blasting Unit)
دستگاه باید قابلیت تنظیم دقیق فشار خروجی را داشته باشد و بتواند جریان هوا و ساینده را به صورت یکنواخت تامین کند.
ب) نازل (Nozzle)
نازل های ونتوری (Venturi Nozzles) که سرعت ذرات را افزایش می دهند،اغلب برای چوب مناسب نیستند. نازل های با دهانه گسترده تر و کمتر تهاجمی برای پوشش دهی یکنواخت و جلوگیری از سوراخ شدن چوب ترجیح داده می شوند.
ج) کمپرسور هوا (Air Compressor)
کمپرسور باید قادر به تامین حجم بالایی از هوای خشک و تمیز باشد. رطوبت در هوا باعث چسبیدن ساینده شده و کارایی فرآیند را مختل می کند . نیاز به رطوبت گیر و جداکننده روغن ضروری است.
۳ .۲. انتخاب ماده ساینده (Abrasive Medium)
انتخاب ساینده حیاتی ترین گام در سندبلاست چوب است؛ ساینده های سخت مانند سیلیس (که اغلب در سندبلاست فلز استفاده می شود) برای چوب بیش از حد تهاجمی هستند و به ساختار الیاف آسیب می زنند.
| نوع ساینده | ویژگی ها | کاربرد توصیه شده |
|---|---|---|
| پوسته گردو یا ذرت خرد شده | نرم، ارگانیک،غیر سمی . | برای بافت دهی ملایم و ایجاد بافت های قدیمی (Vintage Look). |
| گارنت ریزدانه (Fine Garnet) | سخت تر،اما قابل کنترل تر از سیلیس. | برای فرسایش سریع تر و ایجاد عمق بیشتر در پروژه های صنعتی . |
| سودای قنادی (Soda Bicarbonate) | بسیار نرم، غیر ساینده (استفاده بیشتر برای پاکسازی). | برای حذف پوشش های رنگی قدیمی بدون آسیب به چوب زیرین. |
برای چوب روسی، پوسته گردو یا گارنت های بسیار ریزدانه (مش ۲۰۰ تا ۴۰۰) در اولویت قرار دارند.
۳.۳. تنظیم پارامترهای فنی و فرآیندی
الف) فشار عملیاتی (Operating Pressure)
این مهم ترین عامل کنترلی است. فشار باید بسیار کمتر از سندبلاست فلز (که ممکن است به ۶۰ تا ۱۰۰ psi برسد) باشد .
- فشار توصیه شده برای چوب روسی: ۱۰ تا ۳۰ psi (پوند بر اینچ مربع).
- نکته فنی: شروع کار باید همیشه با پایین ترین فشار ممکن باشد و سپس به تدریج افزایش یابد تا میزان فرسایش مطلوب به دست آید .
ب) زاویه حمله (Angle of Attack)
نازل باید با زاویه ای کم (حدود ۳۰ تا ۴۵ درجه) نسبت به سطح چوب نگه داشته شود. زاویه ۹۰ درجه می تواند الیاف را سوراخ کند،در حالی که زاویه کم، فرسایش دیفرانسیلی را به حداکثر می رساند.
ج) سرعت حرکت و فاصله
حرکت نازل باید ثابت و یکنواخت باشد . مکث در یک نقطه باعث ایجاد حفره می شود . فاصله ایده آل نازل تا سطح چوب معمولاً بین ۱۰ تا ۳۰ سانتی متر است . با افزایش فاصله، پهنای اثر بیشتر و عمق کمتر می شود.
۴ . مزایای فنی و کاربردی سندبلاست چوب روسی
سندبلاست فراتر از یک تغییر ظاهری،چندین مزیت عملکردی را به همراه دارد که در پروژه های ساختمانی و معماری حائز اهمیت است:
۴.۱. افزایش چسبندگی و عمر پوشش
سندبلاست سطح چوب را زبر کرده و یک میکروپروفایل خشن (Rough Micro-Profile) ایجاد می کند. این بافت متخلخل باعث می شود که رنگ ها،پوشش های محافظتی (مانند لاک یا سیلر) و روغن ها به جای صرفاً نشستن روی سطح،به عمق رگه های چوب نفوذ کنند .
- نتیجه: افزایش چسبندگی مکانیکی (Mechanical Adhesion) و در نتیجه عمر طولانی تر پوشش های نهایی،به ویژه در محیط های خارجی و مرطوب.
۴ .۲. حذف سریع و موثر پوشش های قدیمی
در پروژه های نوسازی یا مرمت، سندبلاست یک روش سریع و پاک برای حذف رنگ، لکه ها و پوشش های UV آسیب دیده است. این فرآیند بدون استفاده از مواد شیمیایی قوی، سطحی کاملاً تازه و آماده برای پوشش دهی مجدد فراهم می کند.
۴.۳. تثبیت رنگ آمیزی و ظاهر روستیک (Rustic Look)
بافت برجسته شده،پتانسیل بصری چوب را به شدت بالا می برد. هنگام استفاده از لکه ها یا رنگ های تیره، بافت سخت برجسته شده رنگ را کمتر جذب کرده،در حالی که بافت نرم عمقی رنگ بیشتری می گیرد . این کنتراست رنگی،جلوه ای عمیق، دراماتیک و قدیمی (Rustic) ایجاد می کند که به خصوص در طراحی های مدرن و سنتی لوکس طرفداران زیادی دارد.
۴ .۴. یکپارچه سازی و پوشاندن نقص ها
تکنیک بافت دهی سندبلاست می تواند به پنهان کردن نقص های کوچک سطحی، ضربه ها یا تغییر رنگ های جزئی کمک کند. سطح نهایی یکپارچگی بیشتری پیدا می کند و نواقص کمتر به چشم می آیند.
۵ . ملاحظات ایمنی و کنترل کیفیت پس از سندبلاست
اجرای سندبلاست نیازمند رعایت دقیق نکات ایمنی و فرآیندهای پس از کار است تا از کیفیت نهایی محصول اطمینان حاصل شود.
۵.۱. اقدامات ایمنی (HSE)
- تهویه: فرآیند سندبلاست مقادیر زیادی گرد و غبار چوب و ساینده معلق تولید می کند . اجرای کار باید در محیط هایی با تهویه قوی یا کابین های بسته انجام شود .
- تجهیزات حفاظت فردی (PPE): استفاده از ماسک های تنفسی فیلتردار (ترجیحاً نیم صورت یا تمام صورت)،دستکش های ضخیم و لباس های محافظ ضروری است.
۵.۲ . پس از فرآوری (Post-Treatment)
پس از اتمام فرآیند سندبلاست چوب روسی، سطح نیاز به آماده سازی نهایی دارد:
- حذف گرد و غبار: تمامی ذرات ساینده و گرد و غبار چوب باید به طور کامل از سطح حذف شوند . استفاده از برس های نرم و جاروبرقی های صنعتی (ترجیحاً با فیلتر HEPA) توصیه می شود .
- برش الیاف (Denibbing): فشار هوا ممکن است باعث بلند شدن برخی الیاف بسیار ریز روی سطح شود که در اصطلاح فنی به آن ها “نودل” گفته می شود . یک ساب زنی بسیار سبک (با سنباده ۱۸۰ تا ۲۲۰) به صورت دستی یا با دستگاه ارتعاشی، برای برداشتن نوک این الیاف بدون از بین بردن عمق بافت ضروری است.
۶. نتیجه گیری و اهمیت زیرساخت چوب
سندبلاست چوب روسی یک مهارت تخصصی است که ارزش افزوده ی قابل توجهی به محصولات چوبی می بخشد. این تکنیک،با برجسته سازی بافت طبیعی و متراکم چوب های شمالی،نه تنها زیبایی بصری را به ارمغان می آورد،بلکه عملکرد و دوام پوشش های نهایی را نیز بهبود می بخشد .
با این حال، نتیجه نهایی سندبلاست به طور کامل به کیفیت زیرساخت چوب بستگی دارد. اگر چوب اولیه دارای گره های سست، ترک های داخلی یا ناهمگونی های غیر استاندارد باشد، فرآیند سندبلاست این نواقص را بیش از پیش نمایان خواهد کرد. برای دستیابی به بافت برجسته استاندارد و یکنواخت، استفاده از چوب روسی درجه یک،که تحت نظارت دقیق و با استاندارد رطوبتی معتبر وارد شده باشد، امری حیاتی است.
انتخاب چوب مناسب اولین گام در تحقق کیفیت حرفه ای است. آستاراچوب،به عنوان بزرگترین واردکننده چوب روسی با سابقه طولانی در تامین مواد اولیه پروژه های بزرگ ایران، تضمین کننده کیفیت و خلوص بافت مورد نیاز شما برای اجرای بی نقص تکنیک های پیشرفته ای مانند سندبلاست است.
قیمت چوب روسی سندبلاست شده چقدر است؟
چوب های روسی که وارد می شوند عمدتا به صورت الوار، تخته و پالت می باشند . این محصولات وارداتی متناسب با نوسانات ارزو همچنین کیفیت دارای قیمت های متفاوتی می باشند. این در حالی است که بخش عمده سندبلاست چوب روسی در داخل انجام می شود و بخشی هم به صورت آماده (سندبلاست شده) از روسیه وارد می شود .
بدون شک چوب های سندبلاست شده در خود روسیه بسیار باکیفیت تر از محصول داخل ایران می باشد ، چرا که آنها در این زمینه سالها فعالیت داشته و دارای تجهیزات و کارخانه های مدرنی می باشند ، به طبع این تفاوت کیفیت ها موجب تفاوت قیمت نیز خواهد شد .
قیمت چوب روسی سندبلاست شده بستگی به ابعاد ( طول، ضخامت،عرض) و کیفیت آن دارد، با توجه به نوسانات بازار ارز برای آگهی از قیمت محصولات می توانید با کارشناسان آستارا چوب تماس بگیرید. ضمنا کارشناسان ما آماده هر گونه مشاوره و دریافت سفارش واردات می باشند.
09126128116 – 09026668116
پیشنهاد می کنیم از مطالبی همچون قیمت چوب روسی برای سقف، نیز بازدید کنید .